۷ حمل ۱۴۰۵ نویسنده: مصطفی عاقلی

نقد مبانی فلسفی ژورنالیسم لیبرال

نقد مبانی فلسفی ژورنالیسم لیبرالPhoto: awjnews

2 دقیقه خواندن

ژورنالیسم لیبرال، به مثابه یک پارادایم در حوزه‌ی ژورنالیسم و رسانه، شامل بسیاری از نظریه‌ها، جریان‌ها و روش‌هایی است که متعهد به تامین آزادی‌های فردی و مالکیت خصوصی است. این ژورنالیسم برآمده از دل تجربه‌ی غربی بوده و با معیارهای عینیت و بی‌طرفی علمی می‌کوشد واقعیت را بازنمایی کند. هدف نوشته‌ی کنونی نقد مبانی فلسفی و فرانظری این ژورنالیسم در سه بعد هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و روش‌شناسی است. از این‌رو، پرسش اصلی این است که از دید فرانظری، چه نقدهایی بر هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و روش‌شناسی ژورنالیسم لیبرال وارد است؟ برای ارایه‌ی پاسخ به این پرسش، داده‌های کتاب‌خانه‌یی به روش کیفی تحلیل شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهند که این ژورنالیسم، در بعد هستی‌شناسی، واقعیت را متکثر و عینی می‌داند. علت را می‌پذیرد. کارگزارمحور است و انسان‌شناسی آن اقتصادی است. از این‌رو ژورنالیسم لیبرال در سطح هستی‌شناسی تقلیل‌گرا است. در بعد معرفت‌شناسی، به باورها، احساسات، عواطف و ویژگی‌های روانی نظریه‌پرداز/ ژورنالیست، توجهی ندارد. ارزش‌ها را از واقعیت و دانش جدا می‌داند و با وجود ادعای کثرت‌گرایی، در برابر مخالفان نابرده‌بار و ناشکیبا بوده و سلطه‌گراست. در بعد روش‌شناسی، این ژورنالیسم به فردگرایی روش‌شناختی باور دارد و در نتیجه به عدالت و رهایی با استفاده از کاهش فقر و ایجاد شرایط به نفع فقرا اهمیت نمی‌دهد؛ زیرا مبنای آن خدمت به منافع طبقه‌ی حاکم در برابر جامعه و دولت است. این مقاله می‌تواند آغازگر نقد معرفت مسلط غربی ـ سرمایه‌دارانه باشد و زمینه‌ساز بومی‌سازی معرفت ژورنالیستیک در کشور شود، تا از این راه بتوان ژورنالیسم افغانستان را به خودگردانی مسیر داد.

متن کامل مقاله را اینجا میتوانید بخوانید...